Недовербата во правосудството, недостатокот од конкретна борба против корупцијата и затегнатите односи со соседите се главните причини поради кои евроентузијазмот кај младите слабее, иако мнозинството и понатаму го поддржува членството во Европската Унија. Ова го покажува новата анализа на Клубот за младински политики и Институтот за добро владеење и евроатлантски политики.
Според последниот публикациски извештај, посветен на младинските ставови за европските интеграции, доминира перцепцијата дека процесот за влез во ЕУ е заглавен и непредвидлив. Младите сè повеќе ја губат вербата дека членството ќе се случи во „рационален и реален рок“, иако не го оспоруваат стратешкиот избор на државата.
Комуникологот Бојан Кордалов истакнува дека разочарувањето не произлегува од отфрлање на европската идеја, туку од долгогодишниот застој и недостигот од резултати.
„Во реалност, младите се за ЕУ, но сè повеќе ја губат надежта дека за кратко време Македонија ќе стане членка. Тоа е нешто на кое треба да работиме заедно, бидејќи не станува збор само за статус, туку и за придобивките што младите веќе ги имаат преку програмите како Еразмус, сезонска работа и студии. Она што го бараат е јасна борба против корупцијата и враќање на довербата во институциите“, изјави Кордалов.
Од извештајот произлегува дека младите се најфрустрирани од неефикасното судство, селективната правда и перцепцијата дека корупцијата останува неказнета. Дополнителен товар претставуваат и политичките блокади што ги создаваат билатералните спорови, особено со Бугарија.
Анализата препорачува конкретни мерки за намалување на младинскиот евроскептицизам, меѓу кои: засилен фокус на реформите во правосудството; поголема отчетност на институциите во борбата против корупцијата; транспарентни процеси за надминување на билатералните прашања; поголеми инвестиции во младински политики, иновации и можности за размена; како и вклучување на младите во креирањето на политиките преку јасни механизми за учество.
Стручните лица предупредуваат дека, доколку институциите не ги адресираат суштинските слабости, младинскиот евроскептицизам може да прерасне во долгорочен тренд — што дополнително би ја ослабело позицијата на земјата во идните преговори со Унијата.
Иако европските вредности и поддршката за членството во ЕУ остануваат силно присутни кај младите, недовербата во институциите и хроничните политички блокади ја гасат надежта за брза интеграција. Без реални реформи, особено во судството, антикорупциските политики и образованието — евроентузијазмот ќе продолжи да се намалува. Младите не бараат ветувања, туку резултати.
Дестан Јонузи
