Поранешниот дански премиер и поранешен генерален секретар на НАТО, Андерс Фог Расмусен, повика Европа да заземе значително поцврст став кон, како што ги нарече, „непријателските испади“ на американскиот претседател Доналд Трамп поврзани со Гренланд.
Во авторски текст објавен во The Economist, кој го пренесува Index.hr, Расмусен истакнува дека Европа истовремено треба да понуди рамка за соработка со САД што ќе вклучува економски и безбедносни договори, но и јасно да постави граници.
Потсетување на данската воена поддршка за САД
Расмусен потсети на долгогодишната воена поддршка што Данска ѝ ја давала на Америка, нагласувајќи дека данските војници со години учествувале во американските воени операции во Авганистан и Ирак.
„Во 52 наврати меѓу 2002 и 2021 година, ковчези со телата на данските синови и ќерки, покриени со знамиња, се враќаа дома од Авганистан и Ирак, каде што ги дадоа животите борејќи се рамо до рамо со САД“, напиша Расмусен.
Тој додава дека, во однос на бројот на жители, Данска претрпела поголеми загуби од речиси сите други членки на коалицијата предводена од САД, дури и поголеми од самата Америка.
„Долго ѝ се восхитував на Америка, но доста е“
Расмусен наведува дека како дански премиер и како генерален секретар на НАТО, Соединетите Држави ги сметал за природен лидер на слободниот свет.
„Но, набљудувајќи ги непријателските испади на претседателот Доналд Трамп против еден од најлојалните американски сојузници, морам да заклучам дека доста беше“, порача тој.
Во текстот се нагласува дека Гренланд не претставува закана за САД и дека неговата безбедност е гарантирана преку НАТО.
„Ако Русија или Кина се обидат да распоредат сили на Гренланд, ќе се соочат со здружената сила на НАТО-сојузниците, а не само со данските сили“, пишува Расмусен.
Тој потсети и на безбедносниот договор меѓу САД и Данска од 1951 година, според кој американските сили веќе имаат можност да ја зголемат својата присутност на Гренланд.
Расмусен предупредува дека класичната дипломатија можеби нема да биде ефикасна во односите со Трамп.
„Трамп сака да го анектира Гренланд затоа што верува дека може. Верува дека Европа е поделена и немоќна и дека, кога ќе дојде одлучувачкиот момент, ќе останеме само на зборови“, напиша тој.
Повик за европска „економска базука“
Во случај на обид за доведување во прашање на суверенитетот на Гренланд, Расмусен повика на решителен одговор од Европската унија.
„Ако администрацијата на Трамп се обиде да промени суверена европска граница, САД мора да се соочат со полната сила на европската економска ‘базука’ – масовни ограничувања на увозот и извозот и исклучување на американските компании од европските јавни набавки“, напиша тој.
На крајот, Расмусен заклучува дека Европа мора јасно да повлече црвена линија.
„Мораме да повлечеме непроодна линија во снегот на Гренланд. Европа има избор – или ќе ја играме играта на сила на Трамп, или ќе бидеме принудени да трпиме сè што ни се наметнува“, порача поранешниот генерален секретар на НАТО.
Редакција Фронтлајн
