Данска, Швајцарија и Ирска се издвојуваат како најатрактивни европски дестинации за вработување за компаниите што бараат кадар, покажува нова анализа на Conference Board – глобален истражувачки тинк-тенк со седиште во САД.
Истражувањето доаѓа во контекст во кој Европа редовно се позиционира како една од најпривлечните региони за инвестиции: странските директни инвестиции во Европската унија достигнуваат речиси 10 трилиони евра, што го прави ЕУ најголемиот единствен пазар во светот според бројот на потрошувачи.
Зошто Данска е број еден
Според извештајот, Данска е најдобро рангирана благодарение на комбинацијата од високо развиен систем на вештини, силна деловна култура и релативно умерени трошоци за работна сила. Овие фактори ја прават земјата најпривлечно „ловиште“ за компании што сакаат да се прошират или да отворат нови операции во Европа.
Топ 10 листата е доминирана од земји од северна Европа, како и од помали, но економски силни држави, кои се истакнуваат по приспособливост, дигитални капацитети и квалитет на работната сила. Секоја категорија во студијата се оценува со максимум 100 поени.
Швајцарија: совршени вештини, високи трошоци
Швајцарија е на второто место и е единствената земја што добила максимални 100 поени во категоријата талент и вештини. Сепак, високите трошоци за живот и работа остануваат сериозна пречка за компаниите што размислуваат за вработување таму.
Германија под притисок од демографија и трошоци
Германија е единствената земја од Г7 што се најде во топ 10, но извештајот укажува на сериозни структурни проблеми. Демографскиот пад на економски активното население го загрозува снабдувањето со работна сила, додека трошоците за труд растат, а дигиталната трансформација оди бавно.
Особено загрижувачки е нискиот резултат за конкурентност на работната сила – само 25 поени, што е втор најлош резултат меѓу 20-те најдобро рангирани земји, веднаш по Португалија.
Обединетото Кралство: флексибилно, но ограничено
Обединетото Кралство е на 12. место. Земјата сè уште е погодена од регулаторна неизвесност по Брегзит и нерамномерни регионални инвестиции.
Сепак, истражувачите посочуваат дека пазарот на труд останува релативно флексибилен, со динамично отворање работни места и силен услужен сектор, потпомогнат од стабилна база на таленти и меѓународна работна сила.
Франција и Италија: различни проблеми, сличен резултат
Франција (18. место) и Италија(20. место) имаат различни слабости, но завршуваат со слично рангирање.
Франција е ограничена од ригидна регулатива и ниска флексибилност, што го отежнува брзото приспособување и раст на компаниите. Италија, пак, има солидни вештини, но тешко ги претвора во продуктивност на пошироко економско ниво, поради слаба дигитална примена, демографски пад и проблеми во управувањето.
Кои земји се на дното
Кипар, Грција, Хрватска, Полска, Словачка и Бугарија се најлошо рангирани земји од ЕУ, сите со помалку од 30 поени, што укажува на сериозни структурни и институционални слабости во однос на вработувањето и продуктивноста.
Што навистина им е важно на меѓународните работодавачи
Во анкетата спроведена меѓу HR директори и деловни лидери, најважен фактор при одлуката каде да се инвестира и вработува се вистинските вештини за сегашните и идните работни позиции (51%). Следуваат високата продуктивност поддржана од технолошки капацитети (28%) и конкурентните даноци на трудот (28%).
Еднаквите можности на пазарот на труд, пак, се оценети како најмалку важен фактор од мнозинството испитаници (62%).
Каде е регионот на Западен Балкан – и што значи тоа за Македонија
Извештајот на Conference Board не ги вклучува детално сите земји од Западен Балкан во финалната топ-листа, но општите трендови јасно го позиционираат регонот како периферија на европската конкурентност на пазарот на труд.
Земјите од Западен Балкан се соочуваат со комбинација од проблеми: одлив на кадар кон ЕУ, демографско стареење, пониска продуктивност и ограничени можности за напредни, технолошки интензивни работни места. Ниските трошоци за труд остануваат главната – а често и единствената – конкурентска предност.
Македонија: евтин труд, но слаб екосистем за вештини
За Македонија, пораката од ваквиот извештај е јасна. Земјата не е конкурентна по критериумите што меѓународните компании денес ги ставаат на прво место: развиени вештини, висока продуктивност и стабилни институции.
Македонија се потпира првенствено на ниски плати и даночни олеснувања за привлекување странски инвестиции, модел кој станува сè помалку одржлив. Според логиката на извештајот, таквиот пристап е доволен за основни производствени или аутсорсинг активности, но не и за привлекување високо-вредносни инвестиции што создаваат долгорочен раст.
Дополнителен проблем е континуираниот одлив на млади и квалификувани кадри, што директно го поткопува она што меѓународните HR менаџери го сметаат за најважен фактор – достапноста на релевантни вештини.
Како регионот може да стане поконкурентен
Според критериумите што ги користи извештајот, земјите од Западен Балкан, вклучително и Македонија, можат да ја подобрат позицијата само преку структурни промени: инвестиции во образование и дигитални вештини, поефикасна јавна администрација, стабилна и предвидлива регулатива и јакнење на довербата во институциите.
Без вакви реформи, регионот ќе остане атрактивен само како резервоар на евтина работна сила, додека главниот дел од европските и глобалните инвестиции ќе продолжи да се насочува кон северна и западна Европа – таму каде што постои целосен екосистем за раст, иновации и продуктивност.
Ј. Ѓорѓиоски
