Пишува: ДЕСТАН ЈОНУЗИ
Македонија која своевремено важеше за еден од најперспективните кандидати за членство во Европската Унија, денес се наоѓа во сериозен застој. И покрај тоа што со години формално се декларира европската ориентација, суштинскиот напредок на патот кон ЕУ е речиси замрзнат. Клучната одговорност за оваа стагнација сè повеќе се лоцира кај актуелната Влада и премиерот Христијан Мицкоски, чии политики и јавен дискурс во последниот период сè поотворено се судираат со европските принципи.
Иако земјата е веќе две децении во статус на земја-кандидат и има постигнато значителна хармонизација со европското законодавство, официјалниот почеток на пристапните преговори сè уште не е остварен. Европските институции го нотираат овој факт со загриженост, посочувајќи дека постои јасна потреба за реформска мобилизација, сериозен ангажман за владеење на правото и конкретни резултати во борбата против корупцијата.
Дополнително, пречките поврзани со уставните измени, кои треба да овозможат отворање на преговарачките поглавја, остануваат нерешени. Наместо конструктивен пристап и политичка зрелост, Владата често демонстрира тврдоглава реторика, поставувајќи националистички „црвени линии“ како алиби за избегнување на одговорноста и реформските предизвици.
Наместо да вложи дипломатски капитал во градење мостови со соседите и со европските партнери, Владата предводена од Мицкоски избра конфронтација, популизам и самовиктимизација. Честопати се испраќаат пораки што го релативизираат значењето на компромисот и го прикажуваат европскиот пат како наметнат процес, а не како доброволен избор заснован на вредности и стандарди. Ваквиот пристап ја поткопува довербата на европските институции и ја изолира земјата во клучен момент за проширувањето на ЕУ.
Додека регионот се движи напред, Северна Македонија стагнира, трошејќи години во бирократски и политички лавиринти, наместо во реални реформи и институционално зајакнување. Пропуштените фондови, недоволното искористување на европската помош, хроничниот одлив на кадар и ерозијата на медиумските и демократските стандарди се само дел од сликата што ја одразува моменталната состојба.
Во меѓувреме, сè погласни се гласовите во Европскиот парламент кои бараат конкретни чекори од македонската страна, не само декларативни заложби. Барањата за транспарентност, функционална правна држава, еднаквост пред законите и стабилни меѓуетнички односи се јасни. Наместо да се фокусира на исполнување на овие критериуми, Владата често прибегнува кон префрлање на вината и градење на наративи на надворешна закана.
Денес, Северна Македонија не е жртва на Брисел, туку на Скопје. Најголемиот проблем не се надворешните услови, туку внатрешната неволност за реформи, храброст и визија. Владата предводена од Христијан Мицкоски мора да одлучи: ќе ја води државата кон европскиот пат со конкретни дела, или ќе ја закопа во националистичка реторика и изолационизам.
Празните патриотски фрази, говорите за достоинство без дела и нападите врз европските институции не го штитат идентитетот – туку ја уништуваат иднината. Доколку актуелната Влада не го смени пристапот итно и суштински, Северна Македонија ќе стане симбол не на европска интеграција, туку на историска пропуштена шанса. А цената за тоа – повторно – ќе ја платат граѓаните.
