Тендерот на Министерството за внатрешни работи за набавка на нови полициски униформи предизвика нова жестока полемика меѓу политичките партии во земјата. Во сржта на спорот е прашањето – дали униформите ќе ги содржат симболите и натписите само на македонски јазик или, согласно Законот за употреба на јазиците, ќе бидат двојазични.
Од Демократската унија за интеграција остро реагираа, барајќи повлекување на тендерот. Според Арбер Адеми, ваквиот потег на Владата е „отворен чин на институционална дискриминација“.
– Законот е јасен – двојазичноста мора да се примени на секоја буква од униформата, а не само на дел од ознаките. Наместо тоа, се наметнува еднојазичност. Тоа е спротивно на член 8, став 3 од Законот за употреба на албанскиот јазик, изјави Адеми.
Понатаму, ДУИ во својата реакција истакна дека овој чекор претставува уште еден обид на ВМРО-ДПМНЕ да го оспори статусот на албанскиот јазик, откако претходно беше покрената иницијатива пред Уставниот суд.
– Ова е флагрантно кршење на принципите од Охридскиот договор и на духот на еднаквоста, соопштија од партијата.
Од ВЛЕН, пак, смируваат дека двојазичност ќе има таму каде што е предвидено со закон. Билал Касами гарантираше дека „во униформите, согласно законот, таму каде што треба да има натписи и симболи на албански јазик, тие ќе бидат вклучени“.
Изет Меџити дополнително појасни: „Во униформите што се нарачани, моментално нема испечатено ништо – ниту на македонски, ниту на албански, ниту на турски. Станува збор за чисти униформи. Каде што ќе биде потребно, ќе се стави двојазичност.“
Министерот за внатрешни работи, Панчe Тошковски, ја одби критиката на ДУИ со образложение дека регулативата што се применува датира од 2018 година, време кога ДУИ и СДСМ беа дел од власта.
– Тие имаа можност да го применат законот тогаш. Сега ние постапуваме според постојните прописи, истакна Тошковски.
Случајот со униформите повторно ја отвора дебатата за суштината на јазичната еднаквост во Македонија. Прашањето не се сведува само на практична примена на двојазичноста, туку и на симболиката што ја носат државните униформи. Тие не се само работна облека, туку симбол на државноста, на идентитетот и на институционалната рамноправност.
Политичката полемика укажува на поширок проблем: различното толкување на Законот за употреба на јазиците и селективната негова примена. Додека ДУИ го гледа ова како обид за минимизирање на албанскиот јазик, ВЛЕН настојува да даде уверување дека нема да има отстапки од законот.
Министерството, пак, ја префрла одговорноста кон минатото, нагласувајќи дека сегашните прописи биле донесени токму во времето на оние што денес реагираат.
Наместо техничко прашање за тендер за униформи, спорот се претвори во политички судир со длабоки импликации за меѓуетничките односи во државата. Дали униформите ќе бидат на еден или два јазика е помалку важно од прашањето – дали институциите ќе покажат доследност и почитување на принципите на еднаквост што се темел на современата, постконфликтаната држава.
Дестан Јонузи
