Интензивната дипломатија околу Украина продолжува и следната недела, кога ќе се состане таканаречената „Коалиција на подготвените“, додека Кијив настојува да обезбеди посилна и појасна европска поддршка. Во тој контекст, претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен повторно нагласи дека членството на Украина во Европската унија претставува суштински дел од идните безбедносни гаранции за земјата, пишува Euronews.
По разговорите со европските лидери во рамки на таканаречениот Берлински формат – во кој учествуваат Германија, Франција, Полска и други земји – Фон дер Лајен порача дека пристапувањето во Унијата е „безбедносна гаранција само по себе“.
„На крајот, просперитетот на слободна украинска држава лежи во членството во Европската унија. Проширувањето не им користи само на земјите што се приклучуваат – историјата на проширувањата покажува дека од тоа добива цела Европа“, напиша Фон дер Лајен на социјалните мрежи.
Нејзините изјави следуваат по недела на високо ризична дипломатија меѓу САД, Украина и европските партнери. По билатералната средба со американскиот претседател Доналд Трамп, украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека безбедносните гаранции меѓу Кијив, Вашингтон и европските сојузници се „речиси договорени“.
Проширување со сериозни пречки
Иако членството на Украина во ЕУ се смета за клучен елемент од поширокиот безбедносен пакет, процесот се соочува со значителни предизвици. Пристапувањето бара длабоки реформи и едногласна согласност од сите 27 земји членки.
Дополнителна пречка претставува ветото на унгарскиот премиер Виктор Орбан, кој тврди дека Украина не ги исполнува критериумите за членство и се залага за „стратешко партнерство“, наместо полноправно пристапување. Неговата позиција досега го блокираше напредокот на преговорите, вклучително и отворањето на техничките кластери.
Европската комисија, пак, смета дека Украина е технички подготвена да напредува во процесот. Фрустрацијата поради бавниот тек ги отвори и дебатите за правилото на едногласност, но засега нема конкретен напредок околу можни правни измени.
„Коалицијата на подготвените“ се состанува следната недела
По разговорите на Берлинската група, холандскиот вршител на должност премиер Дик Схоф изјави дека „Коалицијата на подготвените“ – група земји кои отворено ја поддржуваат Украина, предводени од Франција и Велика Британија – ќе одржи состанок следната недела.
Во меѓувреме, мировните разговори беа привремено засенети од руските тврдења дека Украина наводно нападнала лична резиденција на рускиот претседател Владимир Путин. Кијив ги отфрли обвинувањата како „целосна фабрикација“ насочена кон саботирање на мировниот процес.
Американскиот претседател Трамп изјави дека бил информиран од Путин за наводниот инцидент, оценувајќи дека „ова не е добро“ и дека „не е вистинско време за такви потези“. Тој не потврди дали американските разузнавачки служби имаат независни информации за настанот.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц, по разговорите со европските лидери, порача дека мировниот процес напредува, но дека ќе бара „искреност и транспарентност од сите – вклучително и од Русија“.
Безбедносни гаранции и тешки одлуки
Трамп изрази умерен оптимизам дека е можно постигнување мировен договор, нагласувајќи дека завршувањето на војната е во интерес на двете страни. Сепак, тој призна дека прашањето за можни територијални отстапки од страна на Украина – вклучително и руските барања за целосна контрола врз Донбас – останува „многу тешко“.
Американскиот претседател додаде дека европските земји ќе треба да го понесат главниот товар околу безбедносните гаранции, иако и САД ќе дадат поддршка.
Од своја страна, Зеленски изјави дека предложените американски безбедносни гаранции се предвидени за период од 15 години, но дека Кијив инсистира тие да се продолжат на 30 до 50 години. „Русија нè напаѓа повеќе од една деценија. Подолг период би бил вистинска пресвртница за Украина. Тоа би била историска одлука“, нагласи украинскиот претседател.
