Во Северна Македонија жените и понатаму го носат најголемиот товар од неплатените обврски за грижа, што директно го ограничува нивното учество на пазарот на труд и ги продлабочува родовите нееднаквости. Ова беше истакнато на денешната конференција на тема „Трансформација на системите за грижа во Северна Македонија преку инклузивен, родово-одговорен пристап“, организирана од UN Women во партнерство со националните институции и Британската амбасада во Скопје.
Невидливиот труд во бројки
На глобално ниво, жените извршуваат 76,2% од неплатената работа за грижа.
Тие поминуваат во просек 3,2 пати повеќе време на неплатена грижа отколку мажите, односно околу 4 часа и 25 минути дневно, наспроти 1 час и 23 минути кај мажите.
Според Весна Ивановиќ-Кастаред, раководителка на канцеларијата на UN Women во Скопје, оваа „невидлива“ работа, која вклучува грижа за деца, стари лица и домашни обврски, е една од главните пречки за рамноправно учество на жените во економијата и на раководните позиции.
Институционални мерки и нов Закон за работни односи
Министерот за социјална политика, демографија и млади, Фатмир Лимани, истакна дека државата прави стратешки пресврт преку инвестирање во услуги како што се помош во домот, лична асистенција и предучилишно образование. Според него, овие политики имаат двоен ефект бидејќи создаваат нови работни места и истовремено им овозможуваат на жените поактивно учество на пазарот на труд.
Министерот за економија и труд, Бесар Дурмиши, нагласи дека инвестирањето во системите за грижа не е трошок, туку влог во човечкиот капитал, продуктивноста и долгорочната економска стабилност. Тој информираше дека Министерството работи на нов Закон за работните односи, кој ќе донесе поголема заштита во делот на бременоста, мајчинството, татковството и родителството, усогласен со европските стандарди. Дополнително, преку Оперативниот план за вработување се креираат мерки за поголема економска независност на жените и подобар баланс помеѓу работниот и приватниот живот.
Меѓународна поддршка за системски реформи
Обединетото Кралство, преку проектот „Transform Care“, активно го поддржува отстранувањето на структурните бариери кои го ограничуваат учеството на жените во економијата. Даниел Фајлер од Британската амбасада во Скопје потенцираше дека подобрениот пристап до достапни и квалитетни услуги за грижа придонесува повеќе жени да влезат, да останат и да напредуваат на пазарот на трудот.
Настанот, на кој присуствуваа претставници од јавните институции, општините, академската заедница, синдикатите и дипломатскиот кор, заврши со повик за континуирани инвестиции во инклузивни политики и приспособување на европските практики кон националниот контекст. Тоа, како што беше заклучено, е од суштинско значење за економски раст, зголемено учество во работната сила и општествена кохезија.
