Во фабрика недалеку од Кијив, Денис Штилиерман, коосновач на воено-технолошката компанија „Фајр Поинт“ (Fire Point), ги набљудува беспилотните летала кои го менуваат текот на украинската борба против Русија. Како што пренесува угледниот „Фајненшл Тајмс“ (Financial Times), овие иновации во војувањето со дронови играат клучна улога во неодамнешното подобрување на воената среќа на Украина, овозможувајќи му на Кијив да го пренесе ратот на непријателска територија и истовремено да го забави руското напредување, и покрај намалената поддршка од САД под администрацијата на Доналд Трамп.
Неговата компанија дневно произведува околу 300 дронови со долг и среден дострел од типот ФП-1 (FP-1) и ФП-2 (FP-2), чија цена изнесува околу 50.000 евра по парче. Штилиерман објаснува дека пилотите поставуваат заседи во близина на руските аеродроми на окупираниот Крим, користејќи „матични летала“ (ФП-1) опремени со два квадрокоптери натоварени со бомби, кои чекаат непријателските авиони да слетаат за да ги уништат.
Променета динамика и удари длабоко во Русија
Украинската самодоверба е порасната на ниво невидено со години наназад. „Овој месец динамиката се промени во наша корист, во корист на Украина“, изјави минатата недела претседателот Володимир Зеленски, додавајќи дека далекометните удари врз Русија се особено значајни. Десетици евтини летала неодамна прелетаа стотици километри пробивајќи ја руската противвоздушна одбрана, при што изведоа масовни напади врз рафинерии за нафта во близина на Москва, предизвикувајќи огромни експлозии видливи дури и од вселената.
Според Аљона Гетманчук, шефица на украинската мисија при НАТО, Украина „сега е во една од најсилните позиции од почетокот на војната“ бидејќи е помалку зависна од партнерите. Масовното производство на беспилотни летала во голема мера го надомести недостатокот на војници и ги забави руските офанзиви.
Проблеми за Москва и огромни загуби на бојното поле
Растечката нервоза во Русија беше очигледна и за време на Парадата на победата на 9 мај, кога поради страв од напади со дронови, безбедносните мерки беа драстично зголемени, а прославата беше сведена само на марш на пешадијата. Индексот на „потенцијал за личен протест“ според руската агенција Вциом (Vtsiom) во април пораснал на 25 отсто, што е највисоко ниво од почетокот на војната. Еден висок руски бизнисмен за медиумот истакнал дека елитата смета оти ситуацијата е катастрофа, а Владимир Путин е „екстремно непопуларен“, но и „стар и тврдоглав“.
На бојното поле, руските сили трпат сериозни загуби под постојана закана од украинските дронови. Украинскиот министер за одбрана Михајло Федоров изјави дека во март и април биле убиени или тешко ранети околу 35.000 Руси. Целта на Кијив е да елиминира по 50.000 руски војници месечно, надминувајќи ја руската способност за регрутација од околу 29.500 нови војници месечно. Шефицата на британската разузнавачка агенција GCHQ, Ен Кист-Батлер, наведе дека досега се убиени речиси половина милион руски војници, додека некои разузнавачки извештаи говорат и за 1,2 милиони убиени или ранети Руси од февруари 2022 година. Сепак, западните проценки велат дека и Украина трпи големи загуби со околу 500.000 до 600.000 жртви.
Војната е далеку од завршена
Иако три организации кои го следат бојното поле (Deep State, Black Bird Group и Институтот за проучување на војната) потврдуваат дека руските територијални придобивки се значително забавени на само 94 квадратни километри во април, експертите предупредуваат дека е рано да се прогласи целосен пресврт.
Аналитичарот Гади посочува дека Русите се прегрупирале и го зголемиле оперативното темпо, вршејќи силен притисок врз украинскиот „појас на тврдини“ – градовите Добропилија, Костјантинивка, Дружкивка, Краматорск и Словјанск. Дополнителен предизвик за Кијив претставува и недостатокот на човечки ресурси, како и фактот што бројот на земји кои учествуваат во иницијативата за купување муниција за Украина е преполовен од 18 на 9.
Според експертите, следните неколку месеци ќе покажат дали украинската стратегија е успешна. Засега, моралот на украинските војници останува висок, со широка перцепција дека најтешката фаза од војната е зад нив.
Редакција Фронтлајн
