Процесот на европска интеграција на Северна Македонија повторно се соочи со значајни пречки, кои јасно се отсликаа во дискусиите околу Извештајот за напредок што Европскиот парламент се очекува да го усвојува на 24 јуни.
Европратеникот од Бугарија, Станислав Стојанов од групата „Европа на суверените народи/Преродба“, изрази длабока загриженост за процесот, оценувајќи го не само како неправеден, туку и како компромитиран поради протекување на информации од трети страни, кои сами по себе требало да бидат предмет на извештајот. Оваа ситуација го става Европскиот парламент во многу тешка позиција и претставува предизвик за репутацијата на оваа демократска институција.
По одложувањето на гласањето во Комитетот за надворешни работи на 4 јуни, гласањето за извештајот се очекува да се одржи на 24 јуни, а во пленарна седница во јули, што ја држи европската перспектива на Скопје во неизвесност.
Во ваква клима, данската министерка за евроинтеграции, Мари Бјер, од претстојното претседателство на Европската Унија, при вчерашната посета во Скопје, повика да се искористи „моментот на проширување“, истакнувајќи дека напредокот на земјата е возможен само доколку се исполнат објективни и мерливи услови, покажувајќи поддршка за реформите во Северна Македонија.
Истовремено, македонскиот министер за евроинтеграции, Орхан Муртезани, потенцираше дека процесот на интеграција не смее да се „билатерализира“ и треба да се одвива врз демократски основи, според критериумите од Копенхаген, кои ги штитат европските стандарди и принципи.
Во позадина на овие случувања, премиерот Христјан Мицкоски најави барање за директен состанок со бугарското државно раководство на НАТО – Самитот во Хаг. Тој бара повлекување на спорните амандмани за „македонскиот идентитет и јазик“ во Комисијата за надворешни работи на Европскиот парламент.
Бугарскиот претседател Румен Радев негираше дека Бугарија ќе стави вето на европскиот пат на Македонија, потсетувајќи на обврските кон билатералните договори, додека македонската претседателка Гордана Сиљановска Давкова побара од Софија „солидарност, а не историски ревизионизам.“
Зошто сега уставни измени! Многу фактори влијаат на позитивниот епилог на евопска Македонија
– Политичката ситуација во Бугарија останува нестабилна, со техничка влада и блиски избори, каде националистичките сили го нагласуваат прашањето за „историјата и идентитетот“, ризикувајќи внатрешен консензус.
– Проектот Коридор 8 останува важна можност за намалување на тензиите, носејќи економски придобивки и нови работни места, но претходните задоцнувања покажуваат дека геополитиката често ги надминува инфраструктурните интереси.
– Меѓународната поддршка, особено од САД и Германија, кои очекуваат решавање на билатералните прашања пред есенва, за да се избегнат блокади на евроатлантската агенда.
Стратегијата на Скопје, фокусирана на „конструктивен тон“, конкретни рокови и економски стимуланси е само популизам. Но, одржливиот успех ќе зависи од политичката волја на Бугарија да го прифати затворањето на прашањата за идентитет и јазик во рамките на постојните договори и од спремноста на македонската влада да ги донесе уставните измени.
Дестан Јонузи
