Германија го проширува својот систем за противвоздушна одбрана IRIS-T, а новата унифицирана лансирна платформа што ја претстави Diehl Defence отвора дилема дали варијантата SLM/SLX може да стане европски одговор на американскиот систем Patriot. Како што објави Euronews, германската компанија на саемот Enforce Tac претставила лансирна единица што ги обединува среднодометниот IRIS-T SLM и долгодометниот IRIS-T SLX и може да ги испалува и двата типа ракети, дури и комбинирано во рамки на иста батерија.
Што нуди IRIS-T SLM и SLX?
IRIS-T SLM се состои од мобилен команден центар, радар и повеќе лансирни возила со ракети-пресретнувачи. Радарот може да открива цели на далечина до 250 километри, вклучително дронови, авиони и крстосувачки ракети. Според специјализирани медиуми наведени во извештајот, ракетите можат да пресретнуваат цели на далечина до 40 километри и на височина до 20 километри, додека варијантата SLX го проширува дометот на пресретнување до 80 километри. Новата унифицирана платформа овозможува поголема флексибилност и создавање слоевита одбрана, што е клучен концепт во современите системи за воздушна заштита.
IRIS-T наспроти Patriot: клучни разлики
IRIS-T засега не е директна замена за Patriot, туку дополнителен слој во слоевитата одбранбена архитектура.. Patriot системот бил развиен од САД за време на Студената војна со цел заштита на воени бази и градови од воздушни напади. Неговиот развој започнал во 1976 година, а оперативно се користи од 1984 година и денес се смета за еден од најважните системи за противвоздушна одбрана во западниот свет. Јадрото на системот е моќен радар што може да открива цели на далечина до 150 километри и истовремено да следи повеќе закани, додека една батерија вклучува радар, центар за контрола на огнот, лансери, антени и систем за напојување и може да се распоредува за неколку часа.
Првично наменет за одбрана од авиони, Patriot е модернизиран неколкупати. Со моделот Patriot Advanced Capability, односно PAC, системот може да пресретнува и балистички ракети. Најновата модернизирана верзија, PAC-3 MSE, користи технологија „hit-to-kill“, односно директен удар во целта, со значително поголем дострел и прецизност. Системот е исклучително комплексен и скап, при што една батерија чини повеќе од една милијарда долари, а една модерна ракета-пресретнувач околу пет милиони долари.
Војната во Украина ја зголеми побарувачката
Според Euronews, современите руски ракети често можат да бидат пресретнати само со Patriot, поради што се потребни повеќе системи за целосна заштита на големи градови. Украина, според извештаите, располага со седум Patriot системи, а претседателот Володимир Зеленски повеќепати побара дополнителна поддршка од западните сојузници. И САД и европските земји имаат ограничени резерви, додека побарувачката расте поради војната.
Глобален недостиг и ограничени резерви
Системот Patriot се користи во 18 земји, но времето од нарачка до испорака обично изнесува околу три години. Според американскиот магазин The Atlantic, американската влада минатата година привремено го запрела извозот на овие системи поради недостиг и потреба да ги задржи за сопствени потреби.
Иако IRIS-T SLM/SLX нуди модерна, мобилна и флексибилна заштита од дронови, авиони и крстосувачки ракети, неговата способност за пресретнување балистички ракети засега е ограничена во споредба со PAC-3 MSE. Според американски „Атлантик“, американската влада привремено го запре извозот на овие системи минатата година, наведувајќи го недостигот и желбата да ги резервира првенствено за сопствена употреба. така што за растечката европска потреба за автономна безбедносна архитектура, проширувањето на IRIS-T може да стане клучен елемент во слоевитата европска противвоздушна одбрана.
Редакција Фронтлајн
