Земјата се соочува со една од најсериозните еколошки и безбедносни закани ова лето.
Интензивниот топлотен бран кој ја зафати земјата во текот на август 2026 година, проследен со
екстремни дневни температури кои достигнуваат до 40 степени Целзиусови, создаде критични
услови за појава и брзо ширење на шумски пожари. Надлежните институции се во состојба на
максимална готовност, додека екипите на терен водат непрекината битка со огнената стихија.
Метеоролошки услови и црвена зона на опасност
Според најновите податоци од Македонскиот информативен систем за шумски пожари, Центарот
за управување со кризи (ЦУК) регистрира рапидно зголемување на Индексот за опасност од
пожари (Fire Weather Index). Источниот, централниот и јужниот дел од државата се класифицирани
во „црвена зона“. Ова подразбира дека сувата вегетација, високите температури и ветерот
претставуваат идеални услови за неконтролирано ширење на огнот.
Управата за хидрометеоролошки работи (УХМР) предупредува дека сувиот и екстремно топол
период ќе продолжи, што значи дека ризикот останува на највисоко ниво. Оваа прогноза
дополнително ја отежнува работата на противпожарните служби кои веќе работат со полн
капацитет.
Активни жаришта и интервенции на терен
Состојбата на терен е алармантна. Во изминатите неколку деноноќија, регистрирани се вкупно 25
пожари на отворен простор низ целата држава. Благодарение на брзата интервенција на
Противпожарната бригада на Град Скопје, локалните противпожарни единици и екипите на јавните
претпријатија, спречени се катастрофални последици по човечките животи и инфраструктурата.
Најкритичните локации на кои се интервенираше се Скопски регион со пожари во Горно Лисиче, скопската населба Волково, како и потегот долж автопатот Скопје – Велес. Понатаму, критично е и во западниот и северозападниот дел на земјата. Интервенции има во Гостивар и тетовското село
Палатица, каде со навремена акција беа спасени семејни куќи и стопански објекти. На истокот и централниот дел од земјата, гореа депонијата кај Крива Паланка, Босилово и реонот околу
Македонски Брод.
Човечкиот фактор: Случај на намерно подметнување
И покрај континуираните апели, човечкиот фактор останува примарен причинител. На 7
август 2026 година, во координирана акција, полициски службеници од ОВР Македонски
Брод и екипи на ЈП „Национални шуми“ (подружница „Сандански“), користејќи дрон, фатија
лице кое намерно подметнувало пожар. Против сторителот е поднесена кривична пријава.
Инцидентот во Македонски Брод повторно ја отвори дебатата во јавноста за ефикасноста на
казнената политика. Граѓаните, експертите и месните заедници предупредуваат дека досегашната
практика на минимални парични санкции за палење стрништа, сува вегетација и неодржување на
приватни парцели не ги дава посакуваните резултати. Постои сериозно барање за заострување на
казните, вклучително и построги затворски казни за намерно предизвикување општа опасност, со
цел да се превенираат идни катастрофи.
Регионални и европски размери на климатската криза
Проблемот со кој се соочува земјата е дел од поширока регионална и европска криза
предизвикана од климатските промени. Целиот Балкански Полуостров е под влијание на истиот
топлотен бран. Соседна Грција веќе издаде црвени предупредувања за цивилна заштита и се
бори со разорни шумски пожари.
Ефектите од сушата и високите температури се видливи и на други полиња. Недостигот на врнежи
предизвика драстичен пад на водостојот на реката Дунав. Ова директно и негативно се одразува
врз енергетскиот сектор во Унгарија, Србија, Романија, Словенија и Хрватска. Нискиот водостој ги
принуди нуклеарните и хидроелектраните во овие земји значително да го намалат производството
на електрична енергија, што претставува дополнителен ризик за стабилноста на енергетскиот
систем во регионот.
Д. Е.
