Грција пак ги собра балканските лидери во Атина на тема проширување на ЕУ. Лидерите, меѓу кои присуствуваше и премиерот Димитар Ковачевски, претседателите на Европскиот совет, Шарл Мишел и на Европската комисија, Урсула Вон Дер Лејен, украинскиот претседател Володимир Зеленски, претседателката на Молдавија, Маја Санду и премиерите на соседните земји изразија силна поддршка и солидарност со украинскиот народ во нивната борба за враќање на слободата и потенцираа дека обединетоста околу враќањето на мирот е недвосмислена.
Од друга страна лидерите од регионот испратија порака дека како никогаш досега е потребна силна политичка поддршка за побрза интеграција на Западен Балкан во ЕУ.
– Ценејќи ги вредностите на Европската Унија засновани на демократијата, владеењето на правото како и почитувањето на основните човекови права и слободи, земјите од Западен Балкан се фокусирани кон европската иднина. Како што стои и во Солунската декларација од пред две децении: „Европа ќе биде навистина обединета само откако сите земји во регионот ќе станат нејзин интегрален дел“, се вели во заедничаката изјава на лидерите од регионот.
Но, каков би можел да биде епилогот во случај да не успее одобрувањето на уставните измени и да се попречи напредокот на Северна Македонија кон ЕУ?
Исмет Рамадани од Евроатланскиот совет на Македонија (ЕАСМ) во изјава за „Фронтлајн“ вели дека ако не се изгласат уставните измени, постои реална можност да се издвои Албанија, која ќе ги продолжи преговорите со Европската Унија. Ние ќе останеме во чекална со голема неизвесност за иднината на нашата земја.
– Ако останеме во друштво со Босна и Херцеговина и Косово ќе бидеме третирани како земја со отворени проблеми и закана за мирот во регионот. Тоа значи дека ќе расте влијанието на Русија и Кина за да се попречи патот кон интеграција во ЕУ. Во исто време ќе се продуцираат лажни ветувања за промена на европскиот дискурс, кои ќе направат хаос во внатрешните политички и меѓуетнички односи. ВМРО-ДПМНЕ и Мицкоски ја ставаaт во заложништво партијата за тој да седне еднаш во таа пуста премиерска фотелја. Се прашувам, чуму му е таа фотелја кога земјата ќе биде изолирана, во политички хаос и економски оштетена, вели Рамадани.
Според него, времето покажало дека компромисот во решавање на проблемите е најблагородна придобивка за општеството.
– Тогаш, зошто да не важи за нас, кој сме најдобар пример со досегашните компромисни договори, иако со задоцнување дојдовме до компромис со Грција, но сепак се исплати, станавме членка на НАТО, нагласи тој.
И новинарот и публицист Џабир Дерала во изјава за бугарската државна телевизија (БНТ) изјави дека доколку не се одобрат уставните измени, земјата може да влезе во комплицирани политички и меѓуетнички сценарија.
– Во прашање не е само европската интеграција на Република Северна Македонија, туку и етничките односи во земјата. Албанците во земјата се цврсти поддржувачи на пристапувањето, а заостанувањето зад Албанија на патот кон Брисел може да доведе до тензии во земјата, изјави Дерала за БНТ.
Претходно, во интервју за бугарската новинска агенција БГНЕС, Дерала посочи дека во земјата дејствуваат сили кои гледаат кон Истокот.
„Во РСМ има сили кои гледаат кон исток и не сакаат нашата земја да стане членка на Европската унија, како што не сакаа да влезе во НАТО. Тоа се истите структури кои не сакаат РСМ да се приближи до евроатлантската заедница и да ги исполни нејзините национални и стратешки интереси“, изјави Дерала и потенцира дека антиевропските сили сеат омраза во медиумите и на социјалните мрежи.
Мухамед Халили поранешен амбасадор и претседател на Советот на амбасадори смета дека ако не се изгласат уставните измени нема ништо трагично да се случи.
– Ќе ги изгласа друг состав на Собранието. И кога би ги изгласале сега не би имале некоја посебна корист. Најголемиот проблем е државниот криминал, непотизам, корупцијата, но никако не се Бугарите. Секоја земја треба да оди напред согласно сопствените заслуги. „Што ако одиме заедно а во иднина поради неисполнување на некој услови од страна на Албанија треба да чекаме неколку години за да зачекориме заедно?“. Секоја земја аплицира посебно во ЕУ, и посебно треба да биде полноправна членка на ЕУ. Никој не гарантира дека после изгласување на уставните измени ќе станеме полноправна членка. Тоа што ЕУ гарантира дека се квалификуваме за втора рунда на преговори со Унијата, никој не може да прогнозира за понатаму, ниту пак сега е сè готово. Исто така излезе дека и после Преспа не било сè готово. Бугарија настојува правата на Бугарите да ги проблематизира низ целиот Балкан, како кај нас и во Србија, Романија, Албанија, а истовремено негирајќи ги правата на другите кои живеат во Бугарија, изјави Халили за „Фронтлајн“.
Претседателот на Владата на Република Северна Македонија, Димитар Ковачевски и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен на средба во Атина – разговарале за најновиот развој на настаните во контекст на отпочнувањето на процесот на уставни измени, за кои земјата ја има поддршката на ЕУ со цел продолжување на процесот на европска интеграција на Северна Македонија.
– На средбата беше истакната важноста на успешното завршување на процесот на уставни измени за натамошниот тек на процесот на европско интегрирање на земјата, се вели во владиното соопштение.
Министерот за надворешни работи Бујар Османи во обраќање на летната академија “Quo vadis Europa?”, во Сантандер, Шпанија нагласи дека проширувањето на ЕУ со државите од Западен Балкан е врвен безбедносен интерес за ЕУ.
– Обединета и просперитетна Европа во мир може да се постигне само со обединет и просперитетен Западен Балкан во мир. Во таа смисла, ова е редок случај на очигледен споделен интерес и за ЕУ и за ЗБ. Политички, економски, културолошки, па дури и географски, ние сме патници на истиот брод , порача министерот за надворешни работи Бујар Османи во денешното обраќање на летната академија “Quo vadis Europa?”, во Сантандер, Шпанија, организирана од страна на високиот претставник на ЕУ за надворешна политика, Борел и Меѓународниот универзитет Менендез Пелајо.
„Солунската декларација“ – е документ кој произлезе во 2003-та година со кој се зацртаа новите линии во проширувањето на Унијата и пристапни инструменти кои служеа за забрзување на евроинтегративниот пат на Западен Балкан. Поводот за последната неформалната средба на лидерите од регионот во Атина е одбележување на 20 годишнината од „Декларација во Солун“ на Самитот ЕУ-Западен Балкан што во суштина имаше за цел да го отвори патот за интеграција на многу земји од областа во ЕУ.
Дестан Јонузи
