Локалните избори од 19 октомври 2025 година поминаа во мирна и демократска атмосфера, а албанскиот политички блок излезе од нив со мешан биланс – симболични победи, стабилна база и зголемена потреба за внатрешна консолидација.
Според првичните резултати, коалицијата ВЛЕН постигна важни успеси во клучните општини Чаир и Тетово каде што кандидатите Изет Меџити и Билал Касами, освоија убедливи победи уште во првиот круг. Од друга страна, Демократската унија за интеграција (ДУИ), како дел од коалицијата Национална алијанса за интеграција (НАИ), го задржа влијанието во Гостивар, Ликово, Пласница и Чашка.
Политичкиот аналитичар Урим Салиу, во изјава за Фронтлајн, оцени дека најголемата победа на овие избори е самата нивна мирна атмосфера и фактот што демократијата во земјата добива сѐ повисок стандард.
– Овие избори покажаа зрелост, но и потреба за подлабока анализа во албанскиот блок. Коалициите треба искрено да се запрашаат дали нивните сојуз функционира реално или остана само декларативен, вели Салиу.
Тој додава дека владејачките коалиции, како и обично, влегле во изборната трка со структурна предност, но на терен се покажало дека некаде победиле и поквалитетни кандидати, а на други места се изгубило поради локални околности и моментален политички контекст.
– Ова се локални избори, па конечните биланси ќе бидат видливи дури по завршувањето на целиот процес, посочува тој.
Во блокот на албанските партии, динамиката останува силна, со видлив ривалитет, но и потенцијал за идно соработништво. Аналитичарите предупредуваат дека фрагментацијата на гласовите може да биде главниот предизвик во иднина, особено во општини со тесна етничка рамнотежа.
И покрај тоа, политичката конкуренција меѓу ВЛЕН и ДУИ може да резултира со поголема отчетност и подобри резултати на локално ниво, ако победничките општини успеат да понудат видливи промени за граѓаните во првите месеци од мандатот.
– Лидерите на албанските партии ги задржаа своите бази, но иднината ќе зависи од нивната способност да градат доверба и реална координација, а не само предизборни декларации, заклучува Салиу.
Динамика, ривалство и нов баланс
Во албанскиот политички блок, коалицијата ВЛЕН забележа значајни успеси. Кандидатот Изет Меџити победи убедливо во клучната скопска општина Чаир, а Билал Касами во Тетово. Во првиот круг, коалицијата освои уште четири општини: Сарај, Желино, Теарце, Арачиново.
За Меџити ова ќе биде негов четврти мандат како градоначалник, а според закон, ќе треба да се повлече од функцијата министер, откако го победи кандидатот на ДУИ, Бујар Османи, кој му ја честиташе победата. Поддржувачите на ВЛЕН ја прославија, како што рекоа, „убедливата победа во Чаир и Тетово“ кај споменикот на Скендербег во Старата чаршија во Скопје.
Паралелно, Националната алијанса за интеграција (НАИ) предводена од ДУИ, освои градоначалнички места во Гостивар, Липково, Чашка и Пласница уште во првиот круг.
Доминирањето на ВМРО-ДПМНЕ и новата распределба на моќта
По завршувањето на првиот изборен круг, владејачката ВМРО-ДПМНЕ прогласи убедлива победа. Партијата ќе има градоначалници во 30 од вкупно 80 општини и очекува во вториот круг да освои уште околу 20 општини, меѓу кои и Градот Скопје, каде што кандидатот Орце Ѓорѓиевски има значителна предност.
„Ветивме победа — имаме победа,“ изјави премиерот и лидер на ВМРО-ДПМНЕ, Христијан Мицкоски, нагласувајќи дека бројот на освоени гласови е поголем од оној на претходните парламентарни и локални избори.
Мицкоски исто така порача дека нема намера да распише предвремени парламентарни избори, и покрај инсистирањето од опозицијата предводена од ДУИ, и оцени дека „политиките на етноцентризам се поразени“.
СДСМ со умерен оптимизам
Опозициската СДСМ доживеа уште еден пораз, по парламентарните и претседателските избори минатата година. Сепак, партијата оцени дека резултатот не е лош, бидејќи освои повеќе гласови во неколку општини и посочи на „бројни неправилности“ во текот на гласањето.
СДСМ ќе има градоначалници во Крива Паланка, Богданци и Кривогаштани, а се надева дека во вториот круг ќе влезе во уште дваесетина општини.
„Ова е доказ за процесот на консолидација во партијата кој веќе започна и ќе продолжи,“ рече лидерот Венко Филипче, додавајќи дека нема намера да поднесе оставка поради резултатите.
Локалните избори во 2025 година го потврдија мирниот демократски капацитет на земјата, но и ја истакнаа потребата од внатрешно преиспитување кај албанските политички партии. Албанскиот блок останува динамичен и влијателен, но неговата иднина ќе зависи од тоа колку ќе успее да ја претвори ривалноста во соработка и локалниот успех во долгорочна стратегија.
Дестан Јонузи
