Русија ќе побара сериозни измени на нацрт-мировниот план што неодамна го договорија Украина и Соединетите Американски Држави, тврдејќи дека актуелниот предлог не ги зема предвид клучните руски интереси. Според извор од Кремљ за Bloomberg, Москва документот од 20 точки го смета само за почетна основа за понатамошни преговори.
Изворот наведува дека во планот „недостасуваат одредби важни за Русија и не одговара на многу суштински прашања“. Кремљ инсистира на цврсти гаранции дека НАТО нема дополнително да се проширува кон исток, како и на обврска за неутрален статус на Украина, дури и во случај таа да стане членка на Европската унија.
Дополнително, Москва е незадоволна од тоа што во нацртот нема ограничувања за големината на украинските вооружени сили и типот на оружје што Украина би смеела да го поседува. Меѓу барањата се и јасни гаранции за статусот на рускиот јазик во Украина, укинување на западните санкции и решавање на прашањето за руската имотна маса замрзната на Запад.
Изворот од Кремљ додава дека документот се смета за „прилично типичен украински план“, но дека ќе биде разгледан „со ладна глава“.
Зеленски за мировниот план: компромис, но не по секоја цена
Украинскиот претседател Володимир Зеленски вчера првпат јавно ги изнесе деталите од мировниот план од 20 точки договорен со САД. Тој нагласи дека Украина не прифаќа откажување од членството во НАТО – услов што бил дел од претходниот, подолг план од 28 точки.
Зеленски истакна дека нацртот не предвидува укинување на американските санкции кон Русија, но дека Вашингтон размислува за нивно постепено олеснување по завршувањето на војната. Тој додаде дека очекува официјален одговор од Москва откако американската страна ќе воспостави директен контакт со Кремљ.
Во фокусот на разговорите, според Зеленски, се и безбедносните гаранции што би ги обезбедиле САД и европските земји – гаранции кои, како што рече, би го одразувале духот на член 5 од Северноатлантскиот договор.
Територијалното прашање и демилитаризираната зона
Нацрт-планот од 20 точки е скратена верзија на претходниот документ за кој САД веќе разговарале со руската страна. Зеленски го претстави како компромис што Украина би можела да го прифати, вклучувајќи повлекување на украинските сили од одредени делови на Донецката област што моментално не се под руска контрола.
Тој појасни дека секое украинско повлекување мора да биде проследено со соодветно повлекување на руските сили, со цел создавање демилитаризирана зона околу сегашните линии на фронтот. Како пример ги наведе градовите Краматорск и Славјанск, кои би биле дел од таква зона со однапред дефинирана безбедносна дистанца.
Безбедносни гаранции и економски пакет
Планот предвидува потврда на украинскиот суверенитет, договор за ненапаѓање меѓу Русија и Украина и безбедносни гаранции од САД, НАТО и европските држави. Во случај Русија повторно да ја нападне Украина, би следел воен одговор и повторно воведување санкции. Истовремено, гаранциите би биле суспендирани доколку Украина прва изврши напад врз Русија.
Документот содржи и пакет за послевоена економска обнова на Украина, вклучувајќи формирање Украински развоен фонд за инвестиции во технологија, дата центри и вештачка интелигенција, како и американски инвестиции во украинскиот гасен сектор. Зеленски процени дека вкупните економски загуби од војната изнесуваат околу 800 милијарди долари.
Референдум како финална потврда
Контролата врз територијата, според Зеленски, останува најкомплексното прашање. Тој најави можност за национален референдум со кој формално би се потврдил крајот на војната, но нагласи дека за таков процес е неопходен целосен прекин на огнот од најмалку 60 дена, за да се обезбеди легитимност и безбедност.
Реакции од Кремљ и улогата на САД
Мировните напори на администрацијата на Доналд Трамп, предводени од специјалниот пратеник Стив Виткоф, во последните недели бележат бавен напредок. Кремљ потврди дека рускиот пратеник Кирил Дмитриев му поднел деталeн извештај на Владимир Путин по средбите во САД.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, изјави дека Москва ќе ги формулира следните чекори врз основа на тие разговори, но одби да навлегува во детали, оценувајќи дека јавните дискусии за преговорите се „контрапродуктивни“.
Редакција Фронтлајн
